ಶುಕ್ರವಾರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 13, 2013

ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವ ರಾವ್

ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವ ರಾವ್

ಬೆಂಗಳೂರಿನ ನಗರದೊಳಗಣ ಸಿರಿವಂತರ ಬಡಾವಣೆ ಸದಾಶಿವನಗರ. ಈ ಹೆಸರು ಹೇಗೆ ಬಂತೆಂಬುದು ಬಹು ಜನರಿಗೆ ತಿಳಿದಿರಲಾರದು.  ಧನಿಕನಾಗಿ ಜನಿಸಿದರೂ ದೆಶೋದ್ಧಾರಕ್ಕಾಗಿ ತನ್ನ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಸವೆಸಿ, ಕೊನೆಗೆ ಬಿಡುಗಾಸೂ ಇಲ್ಲದೆ ತನ್ನ ಜೀವನಾಂತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡ ಮಹಾನ್ ರಾಷ್ಟ್ರ ಭಕ್ತ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವರಾಯರ ಹೆಸರನ್ನು ಈ ಸಿರಿಬಡಾವಣೆಗೆ ಇಡಲಾಗಿದೆ.  ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಗಾಂಧಿ ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧಿ ಪಡೆದ ಇವರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಮೊತ್ತ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ಕೊಟ್ಟ ದೇಶಪ್ರೇಮಿ.  ಡಾ.ಶಿವರಾಮ ಕಾರಂತರು ಕಾರ್ನಾಡರನ್ನು "ಧರ್ಮರಾಜ" ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸುತ್ತಾರೆ.  ಕಾರಂತರ ಕಾದಂಬರಿಯಾದ ಔದಾರ್ಯದ ಉರುಳಲ್ಲಿಯ ಹಿಂದಿರುವ ಕಥಾನಾಯಕ ಸದಾಶಿವರಾಯರನ್ನು ಹೋಲುತ್ತಾನೆ.

ಮಂಗಳೂರಿನ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಎಂಬಲ್ಲಿ 1881ರಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಸದಾಶಿವರಾವ್ "ಕಾರ್ನಾಡ್'' ಎಂದೇ ಚಿರಪರಿಚಿತರು. ರಾಮಚಂದ್ರ ರಾವ್ ಹಾಗೂ ರಾಧಾಭಾಯಿ ದಂಪತಿಯ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರರಾದ ಇವರು ಮದ್ರಾಸಿನಲ್ಲಿ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು, ಮುಂಬೈಯಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಪದವಿ ಗಳಿಸಿ, ಮಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ವಕೀಲರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಟೆನ್ನಿಸ್ ಮತ್ತು ಕ್ರಿಕೆಟ್ ಆಟಗಾರರಾಗಿದ್ದು ಪ್ರತಿಷ್ಟಿತ ಕ್ಲಬ್ಬುಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ಶ್ರೀಮಂತ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದ ಕಾರ್ನಾಡರು ಸುಖದ ಸುಪ್ಪತ್ತಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಹಾಯಾಗಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯಬಹುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಸಂಗ್ರಾಮದ ಕರೆಗೆ ಓಗೊಟ್ಟು ಚಳವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದ ಕಾರ್ನಾಡರುತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಹೋರಾಟಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಬದುಕನ್ನು ಮುಡಿಪಾಗಿಟ್ಟಂತಹ ಮಹಾನುಭಾವ.

ಕಾರ್ನಾಡರು ಕೇವಲ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟಕಷ್ಟೇ ತಮ್ಮ ಬದುಕನ್ನು ಮೀಸಲಾಗಿಟ್ಟಿರಲಿಲ್ಲ. ಹಿಂದುಳಿದ ಜನಾಂಗಗಳ ಏಳಿಗೆಗೆ, ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ವಿರುದ್ಧ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿನ ಅನಿಷ್ಟ ಪದ್ಧತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಸತತವಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದರು. ಪತ್ನಿ ಶಾಂತಾಭಾಯಿ ಕೂಡ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಆಕೆ ಕೂಡ ಮಹಿಳಾ ಸಭಾವನ್ನು ಹುಟ್ಟು ಹಾಕಿ ಬಾಲ ವಿಧವೆಯರಿಗೆ ನೆರವು ನೀಡಿ ಅವರನ್ನು ಸ್ವಾವಲಂಬಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವಲ್ಲಿ ಪಣತೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯನ್ನೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿಸಿ, 'ತಿಲಕ್ ವಿದ್ಯಾಲಯ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿಟ್ಟು, ಜನರಿಗೆ ವಿಧ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಒದಗಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಏರ್ಪಡಿಸಿದ್ದರು.  ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅದೇ ರೀತಿಯ 18 ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ವಿವಿಧೆಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.

ಆ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಹಿಂದುಳಿದ ಹರಿಜನರಿಗೆ ದೇವಾಲಯ ಪ್ರವೇಶ ನಿಷೇಧಿಸಿದ್ದನ್ನು ಖಂಡಿಸಿದ ಕಾರ್ನಾಡ್, ಅವರನ್ನು ದೇವಾಲಯದ ಒಳಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವಂತೆ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಕಾಳಿ ದೇವಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರಾಣಿ ಬಲಿಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವಲ್ಲಿಯೂ ಸಫಲರಾಗಿದ್ದರು.

ಮಹಾತ್ಮಾ ಗಾಂಧೀ ಅವರ ಕರೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿಗೆ ಧುಮುಕಿದ ಕಾರ್ನಾಡರು, 1919ರಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಜಲಿಯನ್ ವಾಲಾಬಾಗ್ ಹತ್ಯಾಕಾಂಡ ಮತ್ತು ರೌಲೆಟ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರಥಮ ಬಾರಿಗೆ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ನಡೆಸಿದರು.  ಆ ಬಳಿಕ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೋತ್ಸವ ಪತಾಕೆ ಹಾರಲಾರಂಭಿಸಿತು. ಪ್ರತಿ ಗ್ರಾಮ, ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ರಣಕಹಳೆ ಮೊಳಗತೊಡಗಿತ್ತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಸದಾಶಿವರಾವ್ ಅವರ ಮನೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಿಂದುವಾಯಿತು. ಗಾಂಧೀ, ಕಸ್ತೂರ್ಬಾ, ಸಿ.ಆರ್.ದಾಸ್, ಆಲಿ ಸಹೋದರರು, ರಾಜಗೋಪಾಲ ಚಾರಿ, ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು, ಜವಾಹರಲಾಲ್ ನೆಹರು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲ ಗಣ್ಯರೂ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡತೊಡಗಿದ್ದರು.

ಹೀಗೆ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವರಾಯರು ತಮ್ಮನ್ನು ಹುಮ್ಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು.  1921ರಲ್ಲಿ ಅವರ ಏಕೈಕ ಪುತ್ರಿ ಕಿರಿಯ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ ದುರಂತ ನಡೆಯಿತು. ತದ ನಂತರದಲ್ಲಿ ಅವರ ಮಗ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಜೊತೆಯಾಗಿದ್ದ ಸಹಧರ್ಮಿಣಿ ಕೂಡ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.  ಇದರಿಂದ ಜರ್ಝರಿತರಾದ ಅವರು ಅಹಮದಾಬಾದ್‌ಗೆ ತೆರಳಿ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರ  ಜತೆ ಕೆಲಕಾಲ ಕಳೆದರು. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ  ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಪ್ರವಾಹದಿಂದ ಜನ ತೊಂದರೆಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದನ್ನು ಕೇಳಿ ಮತ್ತೆ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿ ಪರಿಹಾರ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದರು. ತಮ್ಮ ಸರ್ವಸ್ವವನ್ನೂ ಜನ ಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಬಳಸಿದರು.

ದಂಡಿ ನಡಿಗೆ, ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಬಳಿಕ ಅವರ ಆರೋಗ್ಯ ಹದಗೆಡಲು ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೂ 1936ರಲ್ಲಿ ಫೈಜಾಬಾದ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಾವೇಶದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅದಾಗಲೇ ಅವರನ್ನು ಜ್ವರ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಕಂಗೆಡಿಸಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮುಂಬೈಗೆ ವಾಪಸ್ಸಾದ ಕಾರ್ನಾಡರು 1937 ಜನವರಿ 9ರಂದು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದರು. ತನ್ನ ಇಡೀ ಜೀವನವನ್ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಮೀಸಲಿಟ್ಟ ಕಾರ್ನಾಡರು, ತನ್ನೆಲ್ಲಾ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಡವರ, ದೀನ, ದಲಿತರ ಏಳಿಗೆಗಾಗಿ ವಿನಿಯೋಗಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದಾಗ ಶವಸಂಸ್ಕಾರಕ್ಕೂ ಹಣವಿರಲಿಲ್ಲವಾಗಿತ್ತು.

ಕಾರ್ನಾಡರ ಮರಣದ ನಂತರ ಅವರ ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿ ಅವರ ತಾಯಿಯವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿದ ಮಾಹಾತ್ಮ ಗಾಂಧೀಜಿಯವರು, “ಅಂತ ಸುಪುತ್ರನನ್ನು ಹಡೆದ ಮಹಾಮಾತೆಯಾದ ತಮಗೆ ನಮಸ್ಕರಿಸುತೇನೆಎಂದು ಅವರ ಪಾದಗಳಿಗೆ ಎರಗಿದರು.

ಇಂಥಹ ಮಹಾತ್ಮ ಹುಟ್ಟಿದ ಕನ್ನಡ ನಾಡಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ ನಾವೂ ಧನ್ಯರೇ.  ಈ ಮಹಾತ್ಮನ ಪಾದಕ್ಕೆ ನಮ್ಮ ಅಭಿವಂದನೆಗಳು.

ಮಾಹಿತಿ ಆಧಾರ: ಜ್ಯೋತ್ಸ್ನಾ ಕಾಮತ್ ಮತ್ತು ನಾಗೇಂದ್ರ ತ್ರಾಸಿ ಅವರ ಲೇಖನಗಳು.


Tag: Karnad Sadashiva Rao, Karnad Sadashivarao

ಕಾಮೆಂಟ್‌ಗಳಿಲ್ಲ: