ಖ್ಯಾತ ಉರ್ದು ಕವಿ ಬಶೀರ್ ಬದರ್ ನಿಧನ

“ಉಜಲೇ ಅಪ್ನಿ ಯಾದೋಂ ಕೆ ಹಮಾರೆ ಸಾಥ್ ರೆಹ್ನೆ ದೋ" ಅಂತಹ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ದ್ವಿಪದಿಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಕವಿ ಬಶೀರ್ ಬದರ್ ಅವರು ಗುರುವಾರ (ಮೇ 28, 2026) ತಮ್ಮ 91 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಭೋಪಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾಗಿದ್ದಾರೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿ 15, 1935 ರಂದು ಅಯೋಧ್ಯೆಯಲ್ಲಿ (ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ) ಜನಿಸಿದ ಬದ್ರ್, ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯ ಪಾಂಡಿತ್ಯಕ್ಕೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಗಜಲ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುವಾಸಿಯಾಗಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಪರ್ಷಿಯನ್, ಹಿಂದಿ ಮತ್ತು ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಭಾಷೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪಾರಂಗತರಾಗಿದ್ದರು. ಅಲಿಘರ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಪದವಿ, ಸ್ನಾತಕೋತ್ತರ ಪದವಿ ಹಾಗೂ ಪಿಎಚ್.ಡಿ ಗಳಿಸಿದರು.  ಅದೇ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷ ಬೋಧನೆಯನ್ನು ಮಾಡಿದ ಅವರು ಮೀರತ್ತಿನ ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ 17 ವರ್ಷ ಬೋಧಿಸಿದರು.

ಬದರ್ ಅವರ ಜೀವನ ಪ್ರಯಾಣ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಏಪ್ರಿಲ್ 1987 ರಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೀರತ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಅವರ ಮನೆ ಸುಟ್ಟುಹೋಯಿತು, ಅವರ ಅಪ್ರಕಟಿತ ಕೃತಿಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವು ನಾಶವಾದವು. ಮುಂದೆ ಅವರು ಭೋಪಾಲ್‌ಗೆ ತೆರಳಿದರು.

ಬದರ್ ಅವರು 7 ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಿಂದಲೇ ಕವನ ಬರೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಉರ್ದು ಭಾಷೆಯಲ್ಲಿ ಏಳು ಮತ್ತು ಹಿಂದಿಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಕವನ ಸಂಕಲನವನ್ನು ಹೊರತಂದರು. ಅವರ ಗಜಲ್ ಸಂಗ್ರಹಗಳಲ್ಲಿ 'ಇಕೈ', 'ಇಮೇಜ್', 'ಆಮದ್', 'ಆಹತ್', 'ಕುಲ್ಲಿಯತೆ ಬಶೀರ್ ಬದ್ರ್' ಸೇರಿವೆ.  69 ಗಜಲ್‌ಗಳ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ವಿಜೇತ ಸಂಗ್ರಹವಾದ 'ಆಸ್' ಅನ್ನು ಬದ್ರ್‌ ಅವರ ಕಾವ್ಯಾತ್ಮಕ ಕಿರೀಟದಲ್ಲಿ ಒಂದು ರತ್ನವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಅವರು 'ಆಜಾದಿ ಕೆ ಬಾದ್ ಉರ್ದು ಗಜಲ್ಸ್ ಕಾ ತಂಕಿದಿ ಮುತಲಾ' ಮತ್ತು 'ಬಿಸ್ವಿನ್ ಸಾದಿ ಮೇ ಗಜಲ್' ಎಂಬ ಸಾಹಿತ್ಯ ವಿಮರ್ಶೆಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದರು.  ಅವರು 'ಉಜ್ಜಲೇ ಅಪ್ನಿ ಯಾದೋಂ ಕೆ' ಎಂಬ ಶೀರ್ಷಿಕೆಯ ಉರ್ದು ಗಜಲ್‌ಗಳ ಸಂಗ್ರಹವನ್ನು ದೇವನಾಗರಿ ಲಿಪಿಯಲ್ಲಿ ಹೊರತಂದರು. ಅವರ ಕೃತಿಗಳನ್ನು ಗುಜರಾತಿಯಲ್ಲಿಯೂ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.   ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಭಾಷೆಗಳಿಗೆ ಅನುವಾದಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಖ್ಯಾತ ಗೀತರಚನೆಕಾರ ಜಾವೇದ್ ಅಖ್ತರ್ ಬದ್ರ್ ಅವರ ನಿಧನಕ್ಕೆ ದುಃಖ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. "ಇಂದು ನಮ್ಮ ಭಾಷೆ ಉರ್ದು ಸ್ವಲ್ಪ ಬಡವಾಗಿದೆ. ಅತ್ಯಂತ ಮಧುರ ಕವಿ ಬಶೀರ್ ಬದ್ರ್ ನಮ್ಮ ಲೋಕದಿಂದ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಅಗಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕವಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾವ್ಯ ನಮ್ಮ ನೆನಪುಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಗೌರವ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ  ಮೀರ್ ತಕಿ ಮೀರ್ ಅವರ ಗಜಲ್‌ಗಳಂತೆ ಬದ್ರ್ ಅವರ ಗಜಲ್‌ಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಸಮಕಾಲೀನ ಉರ್ದುವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದ್ದು, ಜನರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಮೆಚ್ಚುವಂತಿದ್ದವು. ಅವರ ಕೆಲವು ಮೇರುಕೃತಿಗಳು ದುಃಖಿತ ಪ್ರೀತಿಯ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದವು ಮತ್ತು ಜೀವನದ ರಹಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೊರಹೊಮ್ಮಿಸಿದವು.

ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಅಲ್ಲದೆ, ಬದ್ರ್ ಅವರಿಗೆ ಯುಪಿ ಉರ್ದು ಅಕಾಡೆಮಿ ನಾಲ್ಕು ಬಾರಿ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರ ಉರ್ದು ಅಕಾಡೆಮಿ ಒಮ್ಮೆ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ನೀಡಿ ಗೌರವಿಸಿದ್ದವು. ಅವರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಮತ್ತು 'ಆಸ್' ಕಾವ್ಯ ಸಂಕಲನಕ್ಕೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಅಕಾಡೆಮಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಸಂದಿದ್ದವು.

ಹಲವು ಕಾಲ ಮರೆವಿನ ಅನಾರೋಗ್ಯದಲ್ಲಿದ್ದ ಬಶೀರ್ ಬದರ್ ಅವರು 2026ರ ಮೇ 28ರಂದು ನಿಧನರಾದರು.

Respects to departed soul Great Urdu Poet Bashir Badr